02 Oct 2007 en Nugae · Por Edro

Adivina, adivinanza

Queridos míos:

Creo que eso hora de poner a prueba nuestros conocimientos. Para ello, empezaré yo proponiendo una pequeña adivinanza.

Es bien sencilla, tenéis que identificarme el texto que aparece a continuación.

Καὶ δι’ ἑτέρας μὲν θύρας ταῖς παρθένοις ἡγήσατο ὁ Περσεὺς εἰς θάλαμον, δι’ ἑτέρας δὲ τοῖς κόροις. ἐν δ’ ἄκρῳ γενόμενοι τῷ πύργῳ - τελευταῖοι ηὗρον τὰς κοίτας˙ πέντε γὰρ ἦσαν στύλους ἔχουσαι τέτταρας καὶ ὁλοσηρικὰ παραπετάσματα φοινικοβαφῆ. αἱ δὲ κιβωτοὶ ἤδη εἰσεκομίσθησαν. ὡς δ’ εἰς τοσοῦτο κατατετριμμένοι οὐκ ἐπὶ πολὺ διαλεχθέντες μετ’ ἀλλήλων ἐνεδύσαντο τὰ νυκτερινὰ καὶ εἰς κοίτας ἔπεσον

Podéis utilizar cuantas herramientas queráis. No hay prisas.

Ya han dejado 2 escolios en esta entrada. ¿Quieres participar tú también en el debate?

30 Sep 2007 en Real-Frikipaedie · Por Timarco

¿Cómo cantaba un aedo? La voz de Demódoco

¡Sobrecogedor!: dos profesores austríacos, Georg Danek y Stefan Hagel, recogen una reconstrucción de cómo sonaría la voz de un aedo cantando relatos épicos. El ejemplo es el comienzo de la deliciosa canción de Demódoco sobre los amores prohibidos de Ares y Afrodita (Od. 8, 267ss.). (El primer verso que cantan no lo identifico, pero el segundo y siguientes es 267ss.). Os lo pongo en griego para facilitar la escucha. ¡No dejéis de oírlo es una experiencia única!

http://www.oeaw.ac.at/kal/sh/

ἀμφ’ Ἄρεος φιλότητος ἐϋστεφάνου τ’ Ἀφροδίτης,
ὡς τὰ πρῶτ’ ἐμίγησαν ἐν Ἡφαίστοιο δόμοισι
λάθρῃ· πολλὰ δὲ δῶκε, λέχος δ’ ᾔσχυνε καὶ εὐνὴν
Ἡφαίστοιο ἄνακτος. ἄφαρ δέ οἱ ἄγγελος ἦλθεν (270)
Ἥλιος, ὅ σφ’ ἐνόησε μιγαζομένους φιλότητι.
Ἥφαιστος δ’ ὡς οὖν θυμαλγέα μῦθον ἄκουσε,
βῆ ῥ’ ἴμεν ἐς χαλκεῶνα, κακὰ φρεσὶ βυσσοδομεύων·
ἐν δ’ ἔθετ’ ἀκμοθέτῳ μέγαν ἄκμονα, κόπτε δὲ δεσμοὺς
ἀρρήκτους ἀλύτους, ὄφρ’ ἔμπεδον αὖθι μένοιεν. (275)
αὐτὰρ ἐπεὶ δὴ τεῦξε δόλον κεχολωμένος Ἄρει,
βῆ ῥ’ ἴμεν ἐς θάλαμον, ὅθι οἱ φίλα δέμνια κεῖτο·
ἀμφὶ δ’ ἄρ’ ἑρμῖσιν χέε δέσματα κύκλῳ ἁπάντῃ,
πολλὰ δὲ καὶ καθύπερθε μελαθρόφιν ἐξεκέχυντο,
ἠΰτ’ ἀράχνια λεπτά· τά γ’ οὔ κέ τις οὐδὲ ἴδοιτο, (280)
οὐδὲ θεῶν μακάρων· περὶ γὰρ δολόεντα τέτυκτο.
αὐτὰρ ἐπεὶ δὴ πάντα δόλον περὶ δέμνια χεῦεν,
εἴσατ’ ἴμεν ἐς Λῆμνον, ἐϋκτίμενον πτολίεθρον,
ἥ οἱ γαιάων πολὺ φιλτάτη ἐστὶν ἁπασέων.
οὐδ’ ἀλαὸς σκοπιὴν εἶχε χρυσήνιος Ἄρης, (285)
ὡς ἴδεν Ἥφαιστον κλυτοτέχνην νόσφι κιόντα·

Ya han dejado 31 escolios en esta entrada. ¿Quieres participar tú también en el debate?

27 Sep 2007 en Mirabile visu · Por Sandrómaca

Romani playmobiles

Ya sé lo que me voy a pedir para Reyes los próximos treinta años: la colección de romanos de Playmobil. Están llenos de anacronismos y meteduras de pata, pero son deliciosos, me encantan.

Este año quiero, por ejemplo, un centurión con sus legionarios:
Centurión y legionarios Playmobil

O una cuádriga:
Cuádriga playmobil

O el emperador monísimo:
Emperador de Playmobil

O el Coliseo todo, con sus leones y gladiadores:
Coliseo Playmobil

No os perdáis el detalle de las estatuas de dioses que coronan el anfiteatro:
Dioses playmobil

Mr. Stinkhead ya los tiene todos, y ha puesto un montón de fotos preciosas de toda la colección aquí, aquí, y sobre todo aquí, con vídeo y todo. La de los dioses es suya.

Se aceptan regalos, advierto…

¡Ah! Premio para quien consiga leer lo que pone en el rollo del emperador… Buscando buscando se encuentra en seguida.

¡Besos para todos!

Hay ya un escolio en esta entrada. ¿Quieres dejarnos otro?

26 Sep 2007 en Real-Frikipaedie · Por Sandrómaca

Vocabula computatralia

He aquí un léxico imprescindible para los que nos ocupamos de las cosas informáticas y estamos algo cansados de tener que usar anglicismos a cascoporro. Tiene ya algunos años (1997), pero sigue siendo genial.
Es obra de Konrad M. Kokoszkiewicz, sive Draco. El prefacio latino a tan magna obra, con traducción española, puede leerse en Letralia.
¡Que ustedes lo disfruten!

A

abort 1. vt interrumpere 2. subst. interruptus,us m.
address 1. (memory location) subst. locus (memoriae, in memoria); numerus octeti 2. (net location, URL) subst. inscriptio (interretialis vel interneti) 3. (e-mail) subst. inscriptio (cursualis) electronica 4. (to select a memory location) vt. locum (memoriae) eligere
assembler 1. (assembly language) subst. lingua machinalis; assembler,i m. 2. (compiler) subst. compilatrum (assembleri)

B

background 1. (of a picture) subst. fundus,i m 2. (about windowed desktop) ima,orum n.; to put a window into background fenestram in ima reponere. 3. (about a process) adj. inferus, posterus; to put into background in ima mittere; inferiorem facere
binary adj. binaris,e
bit subst. bitus,i m (binaris digitus); least significant bit bitus minimi momenti; bitus minimus
boot 1. subst. initiatio systematis; cold ~ initiatio frigida, initiatio e frigido; warm ~ initiatio calida, initiatio e calido. 2. vt. initiare
branch 1. (a relative jump) subst. saltus relativus 2. (a conditional jump) subst. saltus condicionalis (non: ’saltus conditionalis’, quia non conditura, sed condicione saltus fiunt).
browse 1. (to look over text documents) vt. perlustrare 2. (the Web) vt. navigare
browser 1. (text viewer) subst. exhibitrum,i n. 2. (Web viewer) subst. navigatrum,i n.
bug (a mistake in program code) subst. mendum,i n
buggy (full of bugs) adj. mendosus,i m
bus (communication lines between computer components) subst. magistrale,is n; data ~ magistrale datorum; address ~ magistrale locativum
byte (eight bits) subst. octetus,i m; most significant ~ octetus maximi momenti, octetus maximus; least significant ~ octetus minimi momenti, octetus minimus; higher ~ octetus maioris momenti, octetus maior; middle ~ octetus mediocris; lower ~ octetus minoris momenti, octetus minor; least significant ~ octetus minimi momenti, octetus minimus; even ~ octetus par; odd ~ octetus impar

C

calculation subst. computatio,onis f.; ratio,onis f.
channel (virtual I/O device) subst. canalis,is m.
chip (an intergrated electronic circuit) subst. talus,i m.; integrated ~ talus integratus
clipboard subst. latibulum,i n.
command subst. iussum,i n.; mandatum,i n.
compilation 1. (translation into object form) subst. compilatio, onis f. 2. (collection) subst. collatio,onis f.
compile (translate into object form) vt. compilare
compiler (source to object translator program) subst. compilatrum,i n.
computer 1. subst. computatrum,i n; ordinatrum,i n. 2. adj. computatralis,e; ordinatralis,e
condition 1. (ref. to ‘if’ statement) subst. condicio,onis f. 2. (a state) subst. condicio,onis f.; status,us m.
connect vt. conectere
connection 1. (a link between computer elements) subst. ligamen,inis n. 2. (a link between computer systems via net) subst. conexus,us m.
constant subst. (valor) constans,ntis m.
coprocessor subst. processorium,i n. mathematicum
copy 1. (to duplicate a file) vt. copiare 2. (a result of copying) subst. exemplar,aris n.
crash 1. (about computer systems: to fail completely so that the machine has to be rebooted) vt. corruere; collabi; the system ~ed systema corruit 2. (about programs: to make a computer system crash) vt. diruere aliquid; evertere aliquid; the program has ~ed the system systema a programmate dirutum est 3. subst. collapsus,us m.
cursor subst. indicium,i n.
cyberspace subst. spatium cyberneticum; cyberspatium,i n.

D

data subst. data,orum n.
database 1. (program) subst. datorum ordinatrum 2. (data) subst. data,orum n.; plicae datorum
daemon subst. daemon,onis m.
debug (to correct mistakes in a program) vt. emendare
debugger (debugging program) subst. emendatrum,i n.
debugging subst. emendatio,onis f.
decimal adj. decimalis,e
delete vt. delere; eradere
desktop subst. tabula,ae f. (systematis); mensa,ae f.
digital adj. digitalis,e
direct adj. directus,a,um; rectus,a,um; ~ Client Connection (DCC) subst. Directus Clientium Conexus
directory subst. (plicarum) index,icis m.
disk 1. (physical device, disk drive) subst. discus,i m.; ~ image disci simulacrum 2. (hard disk) subst. discus durus; discus rigidus; discus fixus 3. (floppy diskette) subst. discus flexibilis; disculus,i m. 4. (CD-ROM) subst. discus compactus 5. (logical device, partition) subst. volumen,inis n.; discus,i m. 6. (floppy disk drive) subst. statio disculorum
diskette subst. disculus,i m.
download vt. extrahere (aliquid ex rete); prehendere

E

electronic adj. electronicus,a,um
e-mail 1. (a letter sent via the net) subst. litterae electronicae 2. (electronic mail) subst. cursus publicus electronicus
erase vt. eradere, delere
execute (to make a program run) vt. pellere

F

FAQ Frequenter Allatae Quaestiones
file subst. scapus,i m.; plica,ae f.
folder subst. index,icis m.; scrinium,i n.
font subst. typus,i m.
format 1. (data representation) subst. forma,ae f.; compositio,onis f. 2. (to organize data) vt. formare; conformare 3. (to format a disk) vt. formare 4. (to soft-format a disk) vt. purgare

G

generator (a program) subst. generatrum,i n.

H

hardware subst. armatura electronica; supellex,ctilis f.
hexadecimal adj. sedecimalis,e
homepage subst. pagina domestica
hypertext 1. subst. hypertextus,us m. 2. adj . hypertextualis,e

I

icon subst. icon,onis f.
indirect adj. indirectus,a,um
input 1. vt. data inducere 2. subst. initus,us m.
install vt. instituere; instruere
instruction subst. iussum,i n.
integer 1. adj. integer,gra,grum 2. subst . (valor) integer,gri m.
Internet 1. subst. Internetum; Interrete,is n. 2. adj. Internetalis,e; Interretialis,e
interpretate vt. intepretari
intepretation subst. intepretatio,onis f.
interpreter (a program) subst. intepretatrum, i n.
interrupt (hardware event) subst. interruptio,onis f.
IRC Interretialiter Relatum Colloquium

J

joystick subst. manipulus,i m.
jump 1. vt salire 2. subst. saltus,us m.

K

key subst. clavis,is f.
keyboard subst. claviatura,ae f.
kill (force termination) vt. occidere

L

library (collection of complex functions) bibliotheca,ae f.; shared ~ bibliothetca mutua
link 1. (hypertext link) coniunctio,onis f.; ligamen,inis n. 2. (to add precompiled libraries to an object code) vt consolidare
linker (a program) subst. consolidatrum,i n.
linking subst. consolidatio,onis f.; static ~ consolidatio statica; dynamic ~ consolidatio dynamica
list 1. (data structure) catena,ae f. 2. ( mailing list) grex Interneti 3. (mailing list owner) moderator gregis
listing v. program
load 1. (to copy data from a disk to the memory) vt legere; computer ~s a file plica a computatro legitur 2. (move data from the memory to a register) vt. movere
login (enter a network) vt. inire
logout (exit from network) vt. exire
loop (program structure) vt. ambitus,us m.

M

magnetic adj. magneticus,a,um
mail v. e-mail
mailing list v. list
memory subst. memoria,ae f.
modem subst. transmodulatrum,i n.
monitor subst. monitorium,i n.
mouse subst. mus,muris m.; musculus,i m.
multitasking 1. subst. processio multiplex 2. adj. ?

N

net subst. rete,is n.
netserver 1. (computer) subst. moderatrum,i n. 2. (program) subst. daemon moderans
node subst. nodus,i n.

O

operating system subst. systema internum

P

parallel 1. (hardware) adj. parallelus,a,um 2 . (software) simul operans
password subst. signum,i n.
pointer subst. index,indicis m.; stack ~ struis index; mouse ~ muris index
port 1. (connector) subst. portus,us m. 2 . (network device) subst. portus,us m. 3. (adjust a program for another platform) vt. transferre; transportare
procedure subst. procedura,ae f.
process subst. processus,us m.
processor subst. processorium,i n.
program 1. subst. programma,atis n.; ~ listing textus programmatis 2. vt. programmare
programmer 1. (human) subst. programmator,oris m. 2. (EPROM burner) subst. programmatrum,i n.

R

RAM subst. memoria volatilis; static ~ memoria statica; dynamic ~ memoria dynamica
real 1. adj. realis,e 2. (floating point value) subst. numerus (vel valor) realis
register 1. (a part of CPU or hardware port) subst. regestrum,i n. 2. vt. nomen addere; nomen profiteri
ROM subst. memoria fixa
rotate (bits) vt. volvere; rotare
routine v. procedure
run 1. vt. operari; the program is ~ning programma operatur 2. (running) subst. operatio,onis f. 3. (data structure, string) catena,ae f.

S

save vt. servare; conservare; reponere
scan vt. scandere (e.g. paginam, imaginem etc.)
scanner subst. scansorium, i n.
screen subst. scrinium,i n.; quadrum,i n.
screenmode subst. modus (imaginem) exhibendi
send vt. mittere
serial adj. serialis,e
server v. netserver
shift 1. (the key) clavis “shift” 2. ( to shift bits) relocare; to ~ left relocare sinistrorsus
shutdown 1. vt. claudere 2. subst. clausura,ae f.
software v. program
sound 1. subst. sonus,i m.; ~ generator sonorum generatrum 2. vt. sonare
spam 1. vt. saginare (aliquem); 2. subst. saginatio,onis f.
spreadsheet subst. tabula computativa
stack subst. strues,is f.
stop vt. sustinere
stream 1. (continuous sequence of data or instructions) fluctus,us m. 2. (logical channel) canalis,is m.
string subst. series,ei f.; character ~ litterarum series
subdirectory v. folder
subroutine subst. supprocedura,ae f.; supprogramma,ae f.
system subst. systema,atis n.

T

tape subst. taenia,ae f.
terminal subst. terminale,is n.

U

UNIX subst. Unix,icis m.
upload vt. mittere (aliquid ad rete); imponere
URL (Universal Resource Locator) Universale Rerum Locatrum n.

V

value subst. valor,oris m.
variable subst. (valor) variabilis; variabile,is n.
vector (a sort of a pointer) subst. index,icis m.; a jump through a ~ per indicem saltus
viewer subst. exhibitrum,i n.

W

window subst. fenestra,ae f.
wire subst. filum,i n.
word 1. (short word, 16 bits) subst. verbum,i n. 2. (long word, 32 bits) subst. verbum longum; verbum duplex
wordprocessor subst. (programma) editorium
web subst. tela,ae f.; World Wide ~ Tela Totius Terrae
write 1. (to create a program) vt. scribere, componere 2. (store data on the disk) v. save

Ya han dejado 3 escolios en esta entrada. ¿Quieres participar tú también en el debate?

20 Sep 2007 en Mirabile visu · Por Timarco

Ir al Hades es fácil: facilis descensus Averno

Going to hades is easy

En un principio pensé que este libro es una guía para el viaje al Más Allá, del tipo “Aprenda coreano en 15 días” o “Ligar es fácil si sabes cómo” y me ilusioné pensando que pudo ser el manual que usó el héroe de la Espineteida y quizá allí podríamos dilucidar algo más sobre la epopeya. Para mi decepción, sólo era una compilación de dichos latinos hecha por un profesor jubilado, pero la portada (y seguro que el libro entero) es muy simpática. Ciao

Ya han dejado 4 escolios en esta entrada. ¿Quieres participar tú también en el debate?

18 Sep 2007 en Real-Frikipaedie · Por Timarco

Cantar de Titanita y otras canciones órficas

Los papiros del basurero de Derveni no dejan de sorprendernos con estas muestras de lírica popular:
Titanita tiene un rombós

Titanita tiene un rombós
un rombós saltarín,
que engaña como un gran seductor
a Baco y a Brimó.

Porta tirso y zumbador,
mezcla el agua con miel
desmiembra con un grueso espetón
y se enyesa la piel.

Viste nébride y cinturón
con corona en la sien
y sueña con un gran festorrón
con Baco que roer.

(Anakínetos)

*    *    *

Di Papiro-o ¿de quién eres
todo roto y chamuscado?
Soy del estoico Crisipo-o
y para otros soy
presocrático
Burkert dice de Estesímbroto,
y de Diágoras dice Janko.

Resuene con alegría
el tambor del Orfeotelesta
y viva el niño Dioniso
y el antropodemon geta.

El antropodemon viene
Tururú
El antropodemon va
y nosotros nos iremos
tururú
que nos vamos a iniciar.

Ay del papiritín, papirititín
que cayó entre las llamas.
Ay del papiritín, papirititín,
la espera se nos ha hecho muy larga.

[Voz en off de la disidencia:

¡Crisipo, capullo,
el papiro no es tuyo!]

Ya han dejado 2 escolios en esta entrada. ¿Quieres participar tú también en el debate?

17 Sep 2007 en Mirabile visu · Por Sandrómaca

Zapatillas de figuras rojas

Por si alguien no ha podido verlo, no quiero que se me pase el poner aquí un enlace a las zapatillas que ha encontrado Ismósceles por esos mundos y que no se anima a recoger en persona en esta nuestra Misce.
Zapatillas de figuras rojas

Pertenecen a jere7my, y se las ha pintado a mano su mami, según cuenta.

Qué envidia, yo quiero unas, aunque también me gustarí­an de figuras negras, con Aquiles y Áyax jugando a las damas, por ejemplo. Entre los artistas del colectivo, ¿no se anima nadie a hacerlas?

Besos.

Ya han dejado 3 escolios en esta entrada. ¿Quieres participar tú también en el debate?

16 Sep 2007 en Nugae · Por Anakínetos

Arqueología del disparate

Timarco lleva unos días pidiéndome que escriba algo, pero como estoy poco creativa he pensado que lo mejor era explotar el filón que ofrecen los exámenes de septiembre, que son una mina de diamantes en bruto.

Año 3007 - Las excavaciones que se están realizando en el recinto de la vieja Ciudad Universitaria han sacado a la luz restos de folios chamuscados con el logotipo de la Complutense. Parece tratarse de ejercicios escolásticos. La reunión de varios fragmentos permite hacerse una idea de los conocimientos que sobre la antigüedad grecolatina tenían nuestros antepasados, así como de la ortografía y sintaxis imperantes mil años atrás.

Al parecer, el poema épico era un tipo de narracción en prosa, como la nobela, que a veces comenzaba con un in medias res. Ovido escribió la Eneida, en doce capítulos, y luego, cuando murió, la publicaron unos amigos suyos. El protagonista de esta obra era Eneas, un héroe incapaz de tomar decisiones, o sea, un insoluto, pero Julio César, que había encargado la Eneida a Ovidio, no pretendía identificarse con él. Aunque era un déVil, Eneas se enamoró de Aris, la reina de Cartago, pero al final se Hechó a la mar, se casó con Faunia y consiguió encontrar el vellocino de oro, que era la finalidad de su viaje.

La tragedia griega era un estilo literario, en prosa, que comenzaron autores como Temis. Los orígenes de la tragedia eran personajes que bailaban en las fiestas patronales. Su función religiosa nace de cuando un sacerdote entabla una serie de diálogos con el pueblo. Un personaje se dirigió al público y hay surgió el primer actor. El número de coníferos aumentó según el momento y el autor. Después Aristóteles dio las pautas de cómo hacer tragedia. En época de Lisístrato el acreonte seleccionaba qué tragedias se representaban y el coreo las costeaba. En el teatro se podían ver obras como Las Antígonas. Las entradas estaban enumeradas y por ellas había que pagar dos óvulos. El “escenio” servía de vestuario. Esquilo venció en varias ocasiones, una de ellas con las Pérsicas, otra con su triología Penteo encadenado, Perseo liberado y la otra. Esta triología era trabajada, pero también las había libres. Esquilo no tuvo tanta suerte con Heuménides. Heurípides fue bastante innovador y presentó a Zeus como machina para explicar el destino de los personajes.

Para distribuir el trabajo del coro las obras se dividían en partes: prohemio, proscenio, epistodomos o epónimos, entástimos y éxodo.

¡Dios santo! No le extraña a uno que Pandora Habra (hasta 5 veces) la caja de los truenos. Así se escriVe la historia.

Ya han dejado 7 escolios en esta entrada. ¿Quieres participar tú también en el debate?

08 Sep 2007 en Espineteida · Por Archibucolos

Canto décimo nono

Transcribo a continuación un artículo del ZPE que aún no ha salido: ZPE 220, 2007, 11-13.

Un nuevo fragmento de la Espineteida citado por Crisipo (Περὶ Αἰδοíου)

Frank S. Housedesous
Palm Beach University

1. El hallazgo

En las excavaciones de Oncle Raimunds’ Well ha aparecido un sensacional hallazgo. Un papiro en perfecto estado de conservación, que parece datarse en el IV a. C. (aunque lo mismo podría ser del III o del II, vaya usted a saber). Se trata de un pasaje del Περὶ Aἰδοίου de Crisipo, que el difunto quiso conservar entre sus pertenencias más preciadas. En él se cita un largo pasaje, hasta ahora desconocido, de la Espineteida, de la que, además, se indica, por primera vez, el nombre del autor, Mουσαῖος Λειμώνιος, un desconocido poeta, al parecer órfico de toda la vida. No obstante Rad Edmundations sostiene que no era órfico, sino de un tíaso local vallecano de naturaleza desconocida.

2. El texto

Presentamos la traducción del texto (la edición está en manos de un conocido profesor oxoniense que ha prometido que verá la luz en 2022).

Papyrus Vallecanus 1

Del aidoion habla también Museo Leimonio en su Espineteida (indicando que significa claramente “como Zeus” y no lo que el vulgo ignorante se imagina) en los siguientes versos del canto décimo nono:

El fílax que la fuente custodiaba
se dirigió a Espinete y así dijo:
«Quién eres tú, que de pinchosa estirpe
osaste atravesar el Cocidito
para enfrentarte a démones y Erinis,
Empusas y famosos del Tomate
y cuantas terroríficas criaturas
el Hades herrumbroso y sombrío acoge.
¿Por qué has atravesado las tinieblas
más oscuras que las de Barcelona
el día del apagón, y has accedido
al Hades, tan sombrío como si fuera
del Atleti un socio pesimista?»
Respondióle Espinete con voz grave:
«¿Por qué por mi linaje me preguntas?
Hijo soy de la Tierra de Peluche
y del Cielo Estrellado Sesamino.
Pretendo disfrutar de los placeres
de la pradera bienaventurada
con los otros que fueron iniciados
en los órficos secretos de Jantipa.
Me han dicho que en el prado verdeante
donde los iniciados se congregan
para reinar entre los otros héroes
hay un tíaso de titis de buen ver
que esperando estarán de mis favores
beneficiarse y conocer mi αἰδοῖον.»
Así le respondió el severo fílax
custodio de la fuente de Mnemósine:
«Estás Espinete, equivocado;
lo del αἰδοῖον es cosa discutida,
mas me temo que no es lo que tú piensas
Los órficos se apartan de la carne,
tanto en vida, como una vez difuntos,
y cuando digo carne, digo carne
en todos los sentidos: los filetes,
tournedós, solomillos y brochetas,
pero también la carne que se cata
en el tálamo secreto de Afrodita.»
«¿Por qué» –clamó Espinete– «me dijeron
magos, iniciadores y catartas
que si en los órficos secretos me iniciaba
iba a ligar aquí como un bellaco?»
Contestóle sin preámbulos el fílax:
«No era hombre de sagaz discernimiento
ni conocía la tradición de Orfeo
el mago que a iniciarte se prestara,
ni fuiste a dar con un orfeotelesta
honrado y sabedor de los secretos.
Tu iniciador sin duda era un rijoso;
un turbio ganapán, sacadineros
que prometió lo que querías oírle
por dejarte sin una sola dracma
a la espera de un coito ultramundano.
Torna, pues, Espinete, a tus moradas,
cruza ahora otra vez el Cocidito
a tu regreso y la espantosa Estige,
que Caronte, que está por jubilarse,
de grado aceptará que lo sobornes,
pues es flaca la pensión del jubilado
en las tinieblas del Hades nebuloso.
Vuelve al sesámeo barrio con tu αἰδοῖον
y busca tus conquistas en la tierra
mientras la luz del sol contemplar puedas
y tu cuerpo encarcele aún tu alma».

De lo que se deduce que el αἰδοῖον significa “como Zeus”, pues AID es DIA al revés y οῖον significa “como”.

Ya han dejado 4 escolios en esta entrada. ¿Quieres participar tú también en el debate?

28 Ago 2007 en Real-Frikipaedie · Por Timarco

La fábula del indoeuropeo

Se ha hecho muy célebre la fábula que el lingüista A. Schleicher compuso en Indoeuropeo, para demostrar que la reconstrucción que se estaba efectuando de la protolengua no era una mera abstracción, sino que podía plasmarse en un texto concreto. Con el tiempo, otros estudiosos han reescrito la fábula incluyendo los avances de la disciplina (de hecho, la versión primera parece más proto-sánscrito que otra cosa). Me imagino que habrá alguna más moderna. En cualquier caso, es una buena ocasión para animar a nuestros amigos indoeuropeístas a honrar a esta miscelánea con una versión más actual y fidedigna, bien cargadita de laringales, que tanto se echan de ver en las otras fábulas.

He aquí la fábula imaginada por Schleicher, “La oveja y los caballos”, y sus sucesivas versiones, que se encuentran también en un artículo de la Wikipedia (¡gracias, Sandra!): http://en.wikipedia.org/wiki/Schleicher%27s_fable

Versión de A. Schleicher (1868)

1. Avis akvāsas ka
2. Avis, jasmin varnā na ā ast, dadarka akvams, tam, vāgham garum vaghantam, tam, bhāram magham, tam, manum āku bharantam. 3. Avis akvabhjams ā vavakat: 4. Kard aghnutai mai vidanti manum akvams agantam.
5. Akvāsas ā vavakant: 6. Krudhi avai, kard aghnutai vividvant-svas: 7. Manus patis varnām avisāms karnauti svabhjam gharmam vastram avibhjams ka varnā na asti.
8. Tat kukruvants avis agram ā bhugat.

Versión de H. Hirt (1939)

1. Owis ek’wōses-kʷe
2. Owis, jesmin wьlənā ne ēst, dekork’e ek’wons, tom, woghom gʷьrum weghontm̥, tom, bhorom megam, tom gh’ьmon̥ ōk’u bherontm̥. 3. Owis ek’womos ewьwekʷet. 4. K’ērd aghnutai moi widontei gh’ьmonm̥ ek’wons ag’ontm̥. 5. Ek’wōses ewьwekʷont: 6. K’ludhi, owei!, k’ērd aghnutai widontmos: 7. Gh’ьmo, potis, wьlənām owjōm kʷr̥neuti sebhoi ghʷermom westrom; owimos-kʷe wьlənā ne esti. 8. Tod k’ek’ruwos owis ag’rom ebhuget.

Traducción española (Francisco Villar)

1. La oveja y los caballos
2. Una oveja esquilada vio a unos caballos, uno de los cuales tiraba de un carro pesado, otro llevaba una gran carga y otro transportaba a un hombre. 3. La oveja dijo a los caballos: 4. “Se me aflige el corazón al ver cómo trata el hombre a los caballos”.
5. Los caballos le dijeron: 6. “Escucha oveja, el corazón se nos aflige a nosotros por haber visto: 7 que el hombre nuestro señor se hace un vestido abrigado con la lana de las ovejas mientras que las ovejas se quedan sin lana.
Tras oír esto, la oveja huyó al campo.

Versión de Lehmann y Zgusta (1979)

1. Owis ek’wōskʷe
2. Gʷərēi owis, kʷesyo wl̥hnā ne ēst, eḱwōns espeḱet, oinom ghe gʷr̥um woǵhom weǵhontm̥, oinomkʷe meǵam bhorom, oinomkʷe ǵhm̥enm̥ ōḱu bherontm̥. 3. Owis nu eḱwobh(y)os (eḱwomos) ewewkʷet. 4. Ḱēr aghnutoi moi eḱwōns aǵontm̥ nerm̥ widn̥tei.
5. Eḱwōs tu ewewkʷont: 6. Ḱludhi, owei, ḱēr ghe aghnutoi n̥smei widn̥tbh(y)os (widn̥tmos): 7. Nēr, potis, owiōm r̥ wl̥hnām sebhi gʷhermom westrom kʷrn̥euti. Neǵhi owiōm wl̥hnā esti. 8. Tod ḱeḱluwōs owis aǵrom ebhuget.

Traducción de ambos:

1. The sheep and the horses.
2. On a hill a sheep that had no wool saw horses, one pulling a heavy load, one bearing a great burden, and one quickly a man. 3. The sheep said to the horses: 4. “My heart pains me seeing man driving horses”. 5. The horses said: 6. “Listen, sheep, our hearts pain us when we see: 7. man, the master, makes the wool of sheep into a warm garment for himself. And the sheep has no wool. 8. Having heard this, the sheep took flight into the plain.

Versión de Adams (1997)

[Gʷr̥hₓḗi] h₂óu̯is, kʷési̯o u̯lh₂néh₄ ne (h₁é) est, h₁ék̂u̯ons spék̂et, h₁oinom ghe gʷr̥hₓúm u̯óĝhom u̯éĝhontm̥ h₁oinom-kʷe ĝ méĝhₐm bhórom, h₁oinom-kʷe ĝhménm̥ hₓṓk̂u bhérontm̥.
h₂óu̯is tu h₂ek̂u̯oibh(i̯)os u̯eukʷét: ‘k̂ḗr hₐeghnutór moi h₁ék̂u̯ons hₐéĝontm̥ hₐnérm̥ u̯idn̥téi.
h₁ék̂u̯ōs tu u̯eukʷónt: ‘k̂ludhí, h₂óu̯ei, k̂ḗr ghe hₐeghnutór n̥sméi u̯idn̥tbh(i̯)ós. hₐnḗr, pótis, h₂éu̯i̯om r̥ u̯l̥h₂néhₐm sebhi kʷr̥néuti nu gʷhérmom u̯éstrom néĝhi h₂éu̯i̯om u̯l̥h₂néhₐ h₁ésti.’
Tód k̂ek̂luu̯ṓs h₂óu̯is hₐéĝrom bhugét.

Versión de Kortlandt (2007)

ʕʷeuis iosmi ʕuelʔn neʔst ʔekuns ʔe ‘dērkt, tom ‘gʷrʕeum uogom ugentm, tom m’geʕm borom, tom dgmenm ʔoʔku brentm.
ʔe uēukʷt ʕʷeuis ʔkumus: kʷntske ʔmoi kērt ʕnerm ui’denti ʔekuns ʕ’gentm.
ʔe ueukʷnt ʔkeus: kludi ʕʷuei, kʷntske nsmi kērt ui’dntsu: ʕnēr potis ʕʷuiom ʕulʔenm subi gʷormom uestrom kʷrneuti, ʕʷuimus kʷe ʕuelʔn neʔsti.
to’d kekluus ʕʷeuis ʕe’grom ʔe bēu’gd.

También en indoeuropeo hay un Diálogo entre un rey y un dios (v. en la Wikipedia)

Versión de E. P. Hamp (en J. P. Mallory-D. Q. Adams (eds.)

Encyclopedia of Indo-European Culture (EIEC), 1997, 503), but replacing Hamp’s Lughus with Sen’s Werunos:

To rḗḱs éh₁est. So n̥putlos éh₁est. So rēḱs súhnum éwel(e)t. Só tós(y)o ǵʰeutérm̥ (e)pr̥ḱsḱet: “Súhₓnus moi ǵn̥h₁yotām!” So ǵʰeutēr tom rḗǵm̥ éweukʷet: “Ihₓgeswo deiwóm Wérunom”. So rḗḱs deiwóm Werunom h₄úpo-sesore nu deiwóm (é)ihₓgeto. “ḱludʰí moi, phₐter Werune!” Deiwós Wérunos km̥ta diwós égʷehₐt. “Kʷíd welsi?” “Wélmi súₓnum.” “Tód h₁éstu”, wéukʷet loukós deiwos Werunos. Rēǵós pótnihₐ súhnum gegonh₁e.

Versión de Lehmann’s

Pótis gʰe ʔest. Só-kʷe n̥gn̥ʔtós ʔest, sū́num-kʷe wl̥next. So ǵʰutérm̥ pr̥ket: “Sū́nus moi gn̥hyotām!” ǵʰutḗr nu pótim weukʷet: “Yégeswo gʰi déiwom Wérunom.” úpo pro pótis-kʷe déiwom sesore déiwom-kʷe yegto. “Kludʰí moi, deywe Werune!” Só nu km̥ta diwós gʷāt. “Kʷód wl̥nexsi?” “Wl̥néxmi sū́num.” “Tód ʔestu”, wéwkʷet lewkós déywos. Pótnī gʰi sū́num gegonʔe.

Traducción inglesa

Once there was a king. He was childless. The king wanted a son. He asked his priest: “May a son be born to me!” The priest said to the king: “Pray to the god Werunos”. The king approached the god Werunos to pray now to the god. “Hear me, father Werunos!” The god Werunos came down from heaven. “What do you want?” “I want a son.” “Let this be so”, said the bright god Werunos. The king’s lady bore a son.

Puestos a desbarrar, incluyamos el poema a un guerrero indoeuropeo que M. L. West pone como broche de oro en su estudio recientemente publicado: Indo-European Poetry and Myth, Oxford, 2007, p. 503. En él reúne una gran cantidad de motivos y de estilemas propios de las tradiciones poéticas indoeuropeas, que quizá se remonten a un tronco compartido. No sabemos si reprocharle o agradecerle que la haya compuesto en inglés y no en indoeuropeo:

Elegy on an Indo-European hero

Urukleves now I call to mind,
the son of valiant Seghekleves,
who with his great thirsty spear
slew men and horses by hundreds.

Many a day he arose with the sun
and led the war-host to the field of blood:
there they fought like raging fire,
army against army, man against man.

He stood firm amid the missiles
like the oak of Perkunos under hail.
He broke ancient strongholds
and brought away wealth of cattle.

Hsugnos he slew, the son of Hsvekvos,
Vlqvo, Vlqvognos, and mighty Xnrmenes.
The black crows were glad of his work,
but a black cloud he set for the kinsfolk.

Well-joined was the dear name
you set on your son, Seghekleves:
wide in truth his glory spreads
under that heaven, over this earth.

He has gone the way of no return
to you and the Fathers in the mansion below,
but his name does not in fail or grow old:
it lives in the mouths of us earth-walkers.

It will sound until Dieus’ fair daughter
embraces her dark sister in one house,
or until the poets’ woven songs
are sung no more in the kings’ halls.

No menos impactante el es colofón del citado libro de Villar sobre los indoeuropeos (p. 512): un poema en nostrático, la lengua madre de las familias indoeuropea, semítica, urálica, etc. El autor es el malogrado adalid del nostrático, V. M. Illič-Svityč:

ḳelhä weṭei ʕaḳun kähla
ḳaλai palhʌḳʌ na wetä
śa da ˀaḳʌ ˀeja ˀälä
jaḳo pele ṭuba wete

La Lengua es un vado a través del río del tiempo.
Ella nos conduce a la morada de nuestros antepasados.
Pero aquéllos a quienes asustan las aguas profundas
nunca podrán alcanzarla.

Bibliografía

  • Schleicher, A.: “Ein Fabel in indogermanischer Ursprache”, Beiträge zur vergleichenden Sprachforschung 5 (1868) 206-208.
  • Hirt, Hermann-Arntz, H.: Die Hauptprobleme der indogermanischen Sprachwissenschaft, Halle, 1939, 114.
  • (Ambas, con traducción española, están recogidas por Francisco Villar en Los indoeuropeos y los orígenes de Europa. Lenguaje e historia, Madrid, 1991, 143-4).
  • Lehmann, W. P.-Zgusta, L.: “Schleicher’s Tale after a Century”, en B. Brogyanyi (ed.), Festschrift for Oswald Szemerényi, vol. 1, Amsterdam, 1979, 455-466.
  • Adams, Douglas Q., en J. P. Mallory-D. Q. Adams (eds.), Encyclopedia of Indo-European Culture (EIEC), 1997, 501.
  • Kortlandt, Frederik, “For Bernard Comrie”

Ya han dejado 4 escolios en esta entrada. ¿Quieres participar tú también en el debate?